Gekke Neefjes

‘McKinsey neemt ontwerpbureau Lunar over.’ ik knipper een paar keer met m’n ogen. Wat moeten die Excel-ridders van McKinsey met een van de bekendste industrieel ontwerpbureaus van de VS, Maar hoe opvallend ook, het is geen uitzondering meer. Accenture nam het gerenommeerde Service design-bureau Fjord over, de Amerikaanse bank Capital One kocht het user experience-bureau Adaptive Path. User experience is de afgelopen jaren, zeker door de op. komst van online dienstverlening, veranderd van een leuke extra in een topprioriteit. Industrieel ontwerpbureaus bieden daarom naast het traditionele productontwerpen vaak ook diensten aan als user experience design en service design. En dat zijn gebieden waarin de klanten van McKinsey en Accenture zich graag willen ontwikkelen. Daarnaast lonken de grote, toch vaak bureaucratischere corporates ook naar creatievere, door ontwerpers toegepaste manieren van werken. Design thinking is hot.

lk ben benieuwd hoe de overnamestroom uit gaat pakken. Overnames zijn al niet de makkelijkste tak van sport en de cultuur van bijvoorbeeld het analytische en cijfergedreven McKinsey verschilt nogal van een ontwerpbureau als Lunar. Ontwerpen is omgaan met onzekerheid. Tijdens een ontwerpproces nemen ontwerpers duizenden beslissingen. Omdat het om zo’n enorme hoeveelheid gaat moet een flink gedeelte worden genomen op basis van ervaring en intuïtie. Je kunt niet elke beslissing in detail uitzoeken, dan duurt het simpelweg te lang. Wat niet gaat op intuïtie, wordt besloten op basis van bijvoorbeeld een gebruiksonderzoek onder tien mensen. Vaak is dat al genoeg om een goed ontwerp te maken. En wie ooit een gebruiksonderzoek met tien mensen heeft gepresenteerd aan disciplines die zich baseren op kwantitatieve data en statistische analyses, weet dat die disciplines daar heel anders tegenaan kijken.

Design was voor strategische adviesbureaus toch een beetje het gekke, creatieve neefje waar je op een feestje mee kon lachen en goed een biertje mee kon drinken. Maar hij was wel knettergek, nam beslissingen die nergens op gebaseerd zijn en had een grote bek. Oh, en hij vroeg een veel te laag uurtarief. Maar nu kopen grote bedrijven in Amerika volledige ontwerpbureaus op. DA is namelijk sneller dan een eigen club opbouwen én je hebt per direct een ervaren team. Het gekke neefje bleek stiekem toch AD te kunnen. De afgelopen jaren zijn grote bedrijven de waarde van ontwerpen gaan zien en zijn ontwerpbureaus steeds vaker strategisch advies gaan geven. De grenzen beginnen te vervagen. Hoe dat gaat uitpakken, zullen we de komende jaren zien. Als de ontwerpers mogen blijven werken op de manier waarmee ze groot zijn geworden en dat kunnen overdragen op hun nieuwe eigenaren, dan kan het nog leuk worden. Maar als het creatieve neefje moet gaan werken zoals zijn saaie familielid, dan zijn die duur gekochte ontwerpers snel vertrokken. Gekke neefjes houden niet van saaie feestjes.