Klussen

De huidige generatie jongeren klust minder dan voorgaande generaties. Sterker nog, ze kunnen het vaak niet eens meer, zo was te lezen in de Volkskrant, die zich baseerde op een branche-update van ABN AMRO. ‘Jongere generaties lijken geregeld twee linkerhanden te hebben en niet over een eigen hamer en gereedschapskist te beschikken’, aldus ABN AMRO.

In het artikel in de Volkskrant kwamen volwassen mensen aan het woord die elk plankje in huis door hun vader op laten hangen. Ik vind het zo’n sneu beeld. Misschien ook omdat ik klussen altijd leuk heb gevonden. En nog steeds vind.

Klussen is fysiek, duidelijk, concreet. Dat geeft voldoening. Ik ben niet vaak zo tevreden geweest als toen ik en mijn verstekzaag de hele woonkamer hadden voorzien van perfect aansluitend plintwerk. Een tevredenheid die in de weken daarna enigszins afnam toen de eerste stukjes plakplint tijdens het stofzuigen los begonnen te komen. Sindsdien spijker ik alle plinten – ook de plakplinten – simpelweg vast.

Ik vind klussen leuk, ik zeg niet dat ik er goed in ben. Om te klussen heb je – naast gereedschap – vooral lef en nieuwsgierigheid nodig. Lef omdat klussen een activiteit zonder Control-Z is. Zit het gat op de verkeerde plaats in de muur, dan zit het gat op de verkeerde plaats in de muur.

Soms is ook behoorlijk wat voorkennis vereist. Zelf heb ik het afgekeken bij huisgenoten, vrienden en mijn moeder. Tegenwoordig heb je klusfora en YouTube-instructiefilmpjes. Er is eigenlijk geen klus waarvan je niet online kunt vinden hoe je het moet doen.

Er zijn mensen die elk plankje in huis door hun vader laten ophangen

Maar waarom klussen jongeren dan steeds minder? In die branche-update van ABN staan allerlei boeiende uitspraken. Bijvoorbeeld dat het aantal mannen dat minimaal vijf uur per week klust sinds 2000 ruim is gehalveerd, van 13 naar 6%. Alleen stoppen de CBS-cijfers waarop ABN zich baseert in 2011. Dan kun je dus niet zeggen dat het ‘sinds 2000’ is gedaald, want dat impliceert ‘sinds 2000 tot nu’. De auteurs lossen dit op door te ‘schatten dat dit nog steeds 6 % is’. Dus in tien jaar is er een daling van ruim de helft en daarna gebeurt er ineens niks meer?

Goed, dan nog eens kijken naar de bron voor ‘Jongere generaties lijken geregeld twee linkerhanden te hebben en niet over een eigen hamer en gereedschapskist te beschikken’. Hier ineens géén cijfers of referentie. Ik was benieuwd hoe de onderzoekers van ABN dit dan hadden gevonden. Misschien hadden ze veldonderzoek gedaan of interviews uitgevoerd?

Toen ik contact opnam met een van de auteurs, legde hij uit dat ‘dat van die gereedschapskist moet worden gezien als beeldspraak’. En dat jongeren minder klusvaardigheid zouden hebben, dat was niet gemeten, maar gebaseerd op ‘expertise die aanwezig is binnen de bank’, het moest worden gezien als ‘een duiding/theorie’.

De twee auteurs vallen zelf trouwens ook in de categorie ‘jongeren’. Hebben ze met die twee linkerhanden en zonder gereedschapskist toch een verdomd effectief persberichtje in elkaar geklust.

Deze column verscheen in De Ingenieur nummer 2, jaargang 128, februari 2016